Online lezing Vermeer & vrouwen door Karin Haanappel

De opnieuw uitgebrachte Nederlandse vertaling van de roman Meisje met de parel van Tracy Chevalier is de aanleiding voor een online lezing waarin de kunstenaar Johannes Vermeer centraal staat. Uiteraard wordt aandacht besteed aan de roman en de verfilming ervan, maar Vermeer in de context van zijn tijd en bovenal de positie van vrouwen in de Hollandse 17e eeuw zijn de belangrijkste aandachtspunten.

Roman Meisje met de parel, een moderne klassieker
Met een geweldig vermogen zich in te leven in het zeventiende-eeuwse Delft, vertelt Tracy Chevalier in Meisje met de parel het fictieve verhaal van een jonge vrouw die op de rand van haar volwassenheid een genie ontmoet.
De zestienjarige Griet aanvaardt een betrekking als dienstmeisje bij de vermaarde schilder Johannes Vermeer. Het beeldschone, protestantse meisje weet al snel een plek te veroveren binnen de katholieke familie. In de loop der jaren raakt de kunstenaar steeds meer gecharmeerd van haar schoonheid, en besluit haar te schilderen. De groeiende intimiteit tussen hen veroorzaakt spanning en onrust in het geordende huishouden, tot ergernis van Vermeers eigenzinnige vrouw Catharina.

In de lezing ligt de focus op de historische Vermeer en de context van zijn tijd, maar ook de positie van vrouwen in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. We maken kennis met zijn schilderende dochter die wellicht model zat voor het ‘Meisje met de parel’. Echter, dat wij tegenwoordig amper tot geen kennis hebben van schilderende vrouwen uit de Hollandse gouden eeuw heeft alles te maken met de dominante male-gazed visie uit de negentiende eeuw, die uiteraard ook toegelicht wordt in deze lezing. Tijd om sluiers op te lichten en met een open mind naar het ware verleden te kijken, niet het ontstane narratief. Tijd om wetenschappelijk onderzoek te accepteren, ook als dat een andere kijk op (en financiële waarde van) de kunst met zich meebrengt omdat sommige kunstwerken misschien niet meer aan ‘de meester’ toegeschreven kunnen worden. Bovenal een lezing om intens van te genieten!

De online lezing heeft plaatsgevonden op vrijdag 4 juli 2025. De opname van de lezing (inclusief aanvullingen) staat in de besloten online leeromgeving van de Kunstgeschiedenis Academie. Je krijgt een maand toegang na aanmelding.